BBNS logo

O Ekslibrisu

Dušan Salatić, predsednik Ekslibris društva Vojvodine

Img_2619

Kolegij jugoslovenskih grafičkih umjetnika, osnovan 1919. godine u Zagrebu, koji od 1927. godine deluje pod imenom Udruženje grafičkih umjetnika, na inicijativu i zalaganje najvrednijeg promotera kulture ekslibrisa i potpredsednika Milenka D. Đurića, organizuje 1929. godine prvu izložbu ekslibrisa na slovenskom jugu. Na izložbi, priređenoj u Hrvatskom narodnom muzeju u Zagrebu, oko sto umetnika iz Hrvatske, Slovenije, Češke, Poljske i Bugarske izlaže preko 400 grafičkih listova. Umetnici iz Sovjetskog Saveza nisu stigli na vreme u Zagreb. Povodom izložbe izdata je mapa sa ekslibrisima u tehnici bakropisa, a prikaz izložbe sa reprodukcijama izašao je u Grafičkoj reviji i Svijetu. Izložba je imala veliki odjek kod nas i u svetu, a pred kraj iste godine članovi Udruženja su pozvani na Sveslovensku grafičku izložbu ekslibrisa u Varšavi, na kojoj su učestvovali umetnici iz celog sveta. Članovi Udruženja grafičkih umetnika svojim radovima učestvuju na Međunarodnoj izložbi ekslibrisa u Americi, u Los Anđelesu 1934. godine. Milenko D. Đurić (potpisivao se i kao Milenko D. Gjurić), vrstan grafičar i odličan organizator, u godinama pre Slovenske izložbe ekslibrisa održane u Zagrebu, okupljao je umetnike i podsticao ih na izradu ekslibrisa, a u svom časopisu Grafička umetnost pisao je članke i objavljivao knjižne listiće. Povodom sveslovenske izložbe ekslibrisa održane u Pragu 1922. godine, u češkoj prestonici izdata je mapa ekslibrisa M. Đurića, sa dvanaest originalnih drvoreza i komentarom Vaclava Rudla, znamenitog češkog majstora male grafike. Udruženje grafičkih umetnika izdalo je mapu: Ex libris 1927. godine u Zagrebu sa 16 originalnih ekslibrisa drvoreza, od kojih su tri Milenka Đurića (Ekslibrisi Miloša Đurića, Milice Moč i dr S. Ježića). Mapa sa ekslibrisima izložena je na međunarodnoj izložbi ekslibrisa u Madridu 1927. godine. Milenko Đurić izdao je u Pragu još jednu mapu sa ekslibrisima izrađenim tehnikom drvoreza, o čemu je pisao u časopisu Vijenac. Udruženje grafičkih umetnika, odnosno Milenko Đurić, najangažovaniji i najplodniji član Udruženja, kada je reč o kulturi ekslibrisa, nisu sproveli u delo izdavanje planiranog Sveslovenskog grafičkog ekslibris zbornika. Milenka D. Đurića ubile su ustaše u januaru 1945. godine.