BBNS logo

Essays

BBNS platform presents a new series of essays - Prominent Citizens of Novi Sad. Meet the prominent intellectuals who had a significant impact on the creation of the civil society in Vojvodina during 19th and 20th centuries. Unfortunately, some of them have, over the years, faded into obscurity, and so it is our duty to look back and to shine a light on them and their work.

BBNS contributors: Milos Savin Ph.D (historian), Sasa Markovic Ph.D, Srdan Graovac (historian), Ljiljana Dragosavljevic Savin (historian), Ognjen Karanovic (historian), Milorad Vukasinovic (publicist).

Georgije Branković, patrijarh i zaboravljeni dobrotvor

Jovanka Simić, novinar

Preduga je niska naše neslavne zaboravnosti na koju smo "nanizali" mnoge ugledne pretke,a među njima u samom vrhu je i Georgije Branković (1830-1907), patrijarh srpski i jedan od najvećih dobrotvora koje je srpski narod imao.

"Srpska povesnica svakojako će zabeležiti krupnim slovima da smo živeli u kobnom dobu, pa neka uz to zabeleži svetlim slovima da smo tome dobu bili dorasli" - zapisao je patrijarh Branković uoči svoje smrti pre tačno 110 godina.

Za svog 77-godišnjeg ovozemaljskog života, bio je episkop temišvarski od 1882.do 1890,a zatim arhiepiskop karlovački i patrijarh srpski od 1890. do 1907. godine.U njegovom bogatom životopisu zabeleženo je da je bio i prvi tajni savetnik austrougarskog cara Franca Jozefa Pr... još >>

Srpska štampa u Novom Sadu - Humorističko-satirični listovi i štamparije

Ljiljana Dragosavljević Savin, istoričarka

"Štampa je ogledalo duhovnog života i merilo visine obrazovanosti."
(Melhior Erdujhelji)

U demokratskom i parlamentarnom sistemu vladavine, uloga štampe u formiranju nezavisnog javnog mnenja, u stvaranju i formiranju pozitivne politike i jednog izgrađenog političkog pravca u kulturi, prosveti i privredi jedne države, ne samo da je vrlo velika, nego je ona najglavniji i odlučujući faktor. Publicisti daju pravac javnom mnenju u političkim i nacionalnim pitanjima. Vodeći politički listovi Srba u Ugarskoj bili su Zastava i Branik i njih su ostali listovi oponašali. Oni nisu imali premca u srpskoj žurnalistici. Oba lista su se uspešno borila za narodnu, školsku i crkvenu... još >>

Biblioteka Matice srpske - Oganj srpske književne misli

Jovanka Simić, novinar

Gotovo dva veka, preciznije 191 godinu, Biblioteka Matice srpske predano čuva oganj srpske naučne i književne misli. Kao najstarija srpska biblioteka nacionalnog značaja i prva javna naučna biblioteka u Srba, nastala je 1826. godine u Pešti, osnivanjem Matice srpske, bez izričite namere, kao što je i prirodno da se knjige okupljaju u književnom društvu.

Osnivači Matice srpske, na čelu sa Jovanom Hadžićem, zapisali su tada da im je cilj "rasprostranjenije knjižestva i prosveštenija naroda srbskog, to jest da se knjige srbske rukopisne na svet izdaju i rasprostranjavaju". Letopis Matice srpske, pokrenut 1824. godine, zatim prva izdanja knjiga, poklon -- knjige koje su pristigle iz Rusije, a docnije i legati viđenijih Srba, či... još >>