BBNS logo

Essays

BBNS platform presents a new series of essays - Prominent Citizens of Novi Sad. Meet the prominent intellectuals who had a significant impact on the creation of the civil society in Vojvodina during 19th and 20th centuries. Unfortunately, some of them have, over the years, faded into obscurity, and so it is our duty to look back and to shine a light on them and their work.

BBNS contributors: Milos Savin Ph.D (historian), Sasa Markovic Ph.D, Srdan Graovac (historian), Ljiljana Dragosavljevic Savin (historian), Ognjen Karanovic (historian), Milorad Vukasinovic (publicist).

Sima Milutinović Sarajlija - Poeta i ustanik

Jovanka Simić, novinar

"Simu Milutinoviću je prva i poslednja misao bila srpstvo, i u toj misli je izdahnuo".
(Jakov Ignjatović)

Na podugačkom "spisku" nezasluženo skrajnutih Srba, da spisak zaista postoji, neizostavno bi se našlo i ime Simeona Sime Milutinovića Sarajlije (1791 - 1847), umnog i obrazovanog čoveka svoga vremena, istoričara, književnika, prevodioca, pripovedača i pustolova. Za Sarajliju je Jovan Skerlić rekao da je "jedan od najčudnijih, najzanimljivijih i najfantastičnijih tipova u srpskoj književnosti."

Milutinović je rođen u Sarajevu, školovao se u Beogradu, Zemunu, Segedinu i Sremskim Karlovcima, a poslovi, istorijske prilike i nemiran duh, vodili su ga od Beograda, Vidina, Ode... još >>

Sava Popović Tekelija - Oličenje plemstva i plemenitosti

Jovanka Simić, novinar

U srpskoj istoriji popriličan je broj uglednih, obrazovanih i bogatih ljudi, ali malo ko se od njih mogao meriti sa Savom Popovićem Tekelijom (1761 - 1842), plemićem sa titulom grofa, narodnim dobrotvorom, prvim Srbinom - doktorom pravnih nauka, osnivačem Tekelijanuma, predsednikom Matice srpske, uglednim trgovcem i filantropom...

Kompletan svoj život, ugled, znanje i imetak Tekelija je nesebično podario rodu svome i tako se u istoriju upisao kao jedna od ključnih ličnosti srpskog naroda u prvoj polovini 19. Veka. Aktivno je učestvovao u političkom životu ugarskih Srba i materijalno je pomogao sve srpske nacionalne akcije.

Zaveštanjem od 150.000 forinti, nekoliko kuća i zemljišnih poseda, osnovao je 1838. u Pešti z... još >>

Dimitrije Avramović - romantičar iz Šajkaša

Jovanka Simić, novinar

Uprkos činjenici da je poživeo svega 40 leta, Dimitrije Avramović (Šajkaš, 1815 - Novi Sad, 1855), snažno je uticao na razvoj srpske kulture i umetnosti 19.veka. Bio je veoma ugledan i cenjen umetnik, svestrano obrazovana ličnost -- slikar, pisac, prevodilac i prvi srpski karikaturista.

Istorija umetnosti pamti Avramovića kao začetnika romantizma u srpskoj likovnoj umetnosti i kao jednog od najbitnijih predstavnika nazarenskog stila u crkvenom slikarstvu.

Detinjstvo i mladost proveo je u Novom Sadu gde je kao đak niže gimnazije tokom dve godine (1827. i 1828) učio crtanje u školi Atanasija Nikolića. Mada je njegov talenat bio više nego očigledan, otac ga je dao na trgovinu koju je ubrzo napustio i počeo da uči slik... još >>