BBNS logo

Eseji

BBNS platforma predstavlja serijal eseja u okviru ciklusa "Znameniti novosađani". Upoznajte istaknute novosadske intelektualce koji su snažno uticali na izgradnju građanskog društva u Vojvodini tokom 19. i 20. veka. Nažalost, neki od njih su vremenom pali u zaborav i zato je naša obaveza da na ovim stranicama osvetlimo njihov lik i delo.

Za BBNS pišu: dr Miloš Savin (istoričar), dr Saša Marković, Srđan Graovac (istoričar), Ljiljana Dragosavljević Savin (istoričarka), Ognjen Karanović (istoričar), Milorad Vukašinović (publicista).

Georgije Branković, patrijarh i zaboravljeni dobrotvor

Jovanka Simić, novinar

Preduga je niska naše neslavne zaboravnosti na koju smo "nanizali" mnoge ugledne pretke,a među njima u samom vrhu je i Georgije Branković (1830-1907), patrijarh srpski i jedan od najvećih dobrotvora koje je srpski narod imao.

"Srpska povesnica svakojako će zabeležiti krupnim slovima da smo živeli u kobnom dobu, pa neka uz to zabeleži svetlim slovima da smo tome dobu bili dorasli" - zapisao je patrijarh Branković uoči svoje smrti pre tačno 110 godina.

Za svog 77-godišnjeg ovozemaljskog života, bio je episkop temišvarski od 1882.do 1890,a zatim arhiepiskop karlovački i patrijarh srpski od 1890. do 1907. godine.U njegovom bogatom životopisu zabeleženo je da je bio i prvi tajni savetnik austrougarskog cara Franca Jozefa Pr... još >>

Srpska štampa u Novom Sadu - Humorističko-satirični listovi i štamparije

Ljiljana Dragosavljević Savin, istoričarka

"Štampa je ogledalo duhovnog života i merilo visine obrazovanosti."
(Melhior Erdujhelji)

U demokratskom i parlamentarnom sistemu vladavine, uloga štampe u formiranju nezavisnog javnog mnenja, u stvaranju i formiranju pozitivne politike i jednog izgrađenog političkog pravca u kulturi, prosveti i privredi jedne države, ne samo da je vrlo velika, nego je ona najglavniji i odlučujući faktor. Publicisti daju pravac javnom mnenju u političkim i nacionalnim pitanjima. Vodeći politički listovi Srba u Ugarskoj bili su Zastava i Branik i njih su ostali listovi oponašali. Oni nisu imali premca u srpskoj žurnalistici. Oba lista su se uspešno borila za narodnu, školsku i crkvenu... još >>

Biblioteka Matice srpske - Oganj srpske književne misli

Jovanka Simić, novinar

Gotovo dva veka, preciznije 191 godinu, Biblioteka Matice srpske predano čuva oganj srpske naučne i književne misli. Kao najstarija srpska biblioteka nacionalnog značaja i prva javna naučna biblioteka u Srba, nastala je 1826. godine u Pešti, osnivanjem Matice srpske, bez izričite namere, kao što je i prirodno da se knjige okupljaju u književnom društvu.

Osnivači Matice srpske, na čelu sa Jovanom Hadžićem, zapisali su tada da im je cilj "rasprostranjenije knjižestva i prosveštenija naroda srbskog, to jest da se knjige srbske rukopisne na svet izdaju i rasprostranjavaju". Letopis Matice srpske, pokrenut 1824. godine, zatim prva izdanja knjiga, poklon -- knjige koje su pristigle iz Rusije, a docnije i legati viđenijih Srba, či... još >>