BBNS logo

Eseji

BBNS platforma predstavlja serijal eseja u okviru ciklusa "Znameniti novosađani". Upoznajte istaknute novosadske intelektualce koji su snažno uticali na izgradnju građanskog društva u Vojvodini tokom 19. i 20. veka. Nažalost, neki od njih su vremenom pali u zaborav i zato je naša obaveza da na ovim stranicama osvetlimo njihov lik i delo.

Za BBNS pišu: dr Miloš Savin (istoričar), dr Saša Marković, Srđan Graovac (istoričar), Ljiljana Dragosavljević Savin (istoričarka), Ognjen Karanović (istoričar), Milorad Vukašinović (publicista).

Velika narodna skupština i prisajedinjenje Vojvodine (Banata, Bačke i Baranje) Kraljevini Srbiji 25. 11. 1918.

dr Saša Marković, istoričar

Istoriografski je zabeleženo da su u jesen 1918. godine politička zbivanja u Vojvodini dobila obeležje pokreta za nacionalno oslobođenje i otcepljenje Južnih Slovena od Ugarske. S obzirom na brojnost i nacionalni potencijal inteligencije, Srbi su predvodili ovu borbu. Politička situacija bila je neizvesna uprkos odlučnoj vojnoj pobedi saveznika. Predstojala je vrlo složena diplomatska igra i srpska unutar stranačka borba Pripreme za donošenje politički utemeljene odluke o načinu ulaska Vojvodine u sastav nove jugoslovenske države obavljene su u Novosadskom odboru 17. novembra 1918. godine. Trijumf nacionalnih ideja ostvaren je na "Velikoj narodnoj skupštini Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Banatu, Bačkoj i Baranji" održanoj 25. n... još >>

Suton liberalizma i njegova refleksija na kulturni život Novog Sada

dr Miloš Savin, istoričar

"Hoću da ostanem pri činjenici. Odavno sam odlučio da ne razumem. Kad hoću ma šta da razumem, ja odmah izneverim činjenicu, a ja sam odlučio da ostanem pri činjenici."

F. M. Dostojevski

Srbi u Ugarskoj su oduvek sebe smatrali za poseban narod u političkom i etničkom smislu, kome pripada poseban politički položaj u državi. Svest o tome oni su najbolje manifestovali u stalnoj težnji za posebnom teritorijom. Zbog svojih, pre svega, vojničkih zasluga koje je činili državi Austriji i vladajućoj dinastiji Habzburg, Srbi su dobili privilegovan položaj u državi. Na saboru u Temišvaru, 1790. godine, tražili su posebnu teritoriju kao administrativnu ce... još >>

Kultne muzičke emisije Radio Novog Sada - kao deo kulturološke baštine

Dejan Jovičić, Sociolog i novinar RTV NS

"Ovde radio Novi Sad, na talasnoj dužini 212,4 metra" - prve su reči koje su emitovane tačno u podne, 29. novembra 1949 godine iz kuće koju danas poznajemo kao javni medijski servis-RTV. Od tog dana, do danas - Radio Novi Sad se nalazi u istoj zgradi nekadašnjeg hotela Lojd i predratnom zdanju udruženja Novosadske trgovačke omladine. Radio aparate u to vreme, sredinom prošlog veka, imala su samo poneka domaćinstva. Prema pričama starijih, čitave porodice su odlazile na slušanje programa kod prijatelja ili komšija, koji su posedovali tadašnje "čudo od tehnike" - "kutiju u kojoj žive mali ljudi". Čin slušanja bio je svečan. Ljudi su uglavnom gledali u aparat, a svakodnevni poslovi su odlagani ili prekidani zbog ozbiljnog pristupa samom ... još >>