BBNS logo

Eseji

BBNS platforma predstavlja serijal eseja u okviru ciklusa "Znameniti novosađani". Upoznajte istaknute novosadske intelektualce koji su snažno uticali na izgradnju građanskog društva u Vojvodini tokom 19. i 20. veka. Nažalost, neki od njih su vremenom pali u zaborav i zato je naša obaveza da na ovim stranicama osvetlimo njihov lik i delo.

Za BBNS pišu: dr Miloš Savin (istoričar), dr Saša Marković, Srđan Graovac (istoričar), Ljiljana Dragosavljević Savin (istoričarka), Ognjen Karanović (istoričar), Milorad Vukašinović (publicista).

O Ekslibrisu

Dušan Salatić, predsednik Ekslibris društva Vojvodine

Ekslibris je štampana ili ručno izrađena nalepnica koja se lepi na unutrašnju stranu prednjih korica knjige i označava njenog vlasnika. Ekslibris je latinski izraz koji u prevodu znači "iz knjiga". Pošto u latinskom jeziku ne postoji reč biblioteka, ekslibris slobodnije rečeno znači "ovo je knjiga iz moje biblioteke". Javlja se još u XV veku u Nemačkoj, gde se počela razvijati štamparska delatnost. Tada ekslibrise izrađuju znameniti umetnici kao što su Direr i Holbajn. Nalepnica je po pravilu umetnički rad malog formata, gde se iza natpisa ekslibris stavlja ime i prezime vlasnika knjige, odnosno biblioteke. Sadrži i ilustraciju sa odgovarajućom simbolikom koja najčešće odražava sklonost i karakter vlasnika, često i profesiju.

... još >>

Arsa Teodorović, ikonopisac i portretista

Jovanka Simić, novinar

U svetlu obeležavanja 170 godina trajanja Galerije Matice srpske, često se ovih dana pominje slikar Arsa Teodorović. Rođendan Galerije obeležen je i izložbom 73 restauriranih ikona, delova impozantnog ikonostasa koji je Teodorović oslikao za budimsku katedralnu crkvu Svete Trojice, podignutu između 1741. i 1751. godine. Ikonostas je, srećom, bio rasformiran i sklonjen iz crkve pre njenog rušenja, 1949. Godine.

Arsenije (Arsa) Teodorović (1767 - 1826) rođen je u Perlezu, u Banatu. Počeo je kao pomoćni učitelj, zatim kao učenik nekolicine domaćih slikara-zanatlija u Banatu i Sremu,a zatim odlazi u Beč i 1788. godine upisuje Akademiju. Tamo se upoznaje sa Dositejem Obradovićem i drugim mladim "jozefinistima", i od tada počinje ... još >>

Dolazak željeznice u Vojvodinu i njen uticaj na razvoj Kulture u Vojvodini

Predrag Đuranović, dipl. inž

"Danas stiže u Novi Sad poverenstvo koje će imati da odredi da li se naša nova železnička pruga do Subotice može predati prometu.

Prvi vlak, koji redovno poveze putnike tom prugom imaće velikog istorijskog značaja u moralno-kulturnom razvitku Novog Sada i okoline mu?" [1]

Tako je te davne 1883. godine u listu Zastava najavljeno otvaranje nove pruge koja će u daljem periodu u potpunosti promeniti privredni razvitak Novog Sada, ali ne treba zaobići i njen ključni uticaj na kulturni razvoj Novog Sada.

Pruga je puštena u saobraćaj u četvrtak 05. marta 1883. godine, i iako je dan bio hladan, odziv Novosađana je bio masovan i vladala je opšta euforija. Moglo se reći da s... još >>